Giữ dòng tiền trường mầm non qua mùa hè cần chuẩn bị từ đầu năm học: lập bảng dòng tiền theo tuần cho các tháng hè, để riêng quỹ dự phòng, thiết kế chương trình hè có thu, chốt sớm chỗ cho năm học mới và sắp lịch nghỉ phép giáo viên. Đến tháng sáu mới lo thì thường đã muộn.
Nhiều trường chạy tốt cả năm nhưng lần nào qua hè cũng căng thẳng: phải vay tạm, trả lương chậm, hoặc cắt bớt người rồi đầu năm lại tuyển gấp. Bài này đi qua cách để mùa hè thành một giai đoạn có kế hoạch chứ không phải một cơn sóng phải chịu đựng.
Vì sao hè là giai đoạn khó
Hiểu đúng nguồn gốc của khó khăn giúp chuẩn bị đúng chỗ. Thường có mấy nguyên nhân chồng lên nhau:
- Trẻ lớp lớn ra trường. Lớp Lá chuyển lên tiểu học, để lại những chỗ trống chưa được lấp tới khi năm học mới bắt đầu.
- Nhiều gia đình cho con nghỉ hè. Về quê, đi du lịch, ông bà lên trông. Sĩ số dao động theo tuần, khó dự đoán.
- Chi phí cố định không giảm. Thuê mặt bằng, chi phí nhân sự, các khoản trả định kỳ vẫn giữ nguyên.
- Chi phí chuẩn bị năm học mới dồn vào cuối hè. Sửa chữa, mua sắm đồ dùng, học liệu, tuyển sinh, đều rơi vào đúng lúc thu thấp nhất.
- Học phí năm mới chưa về. Phụ huynh mới thường đóng khi nhập học, tức là sau khi đã chi xong phần chuẩn bị.
Nhìn vào danh sách này sẽ thấy hè khó không phải vì trường làm sai, mà vì cấu trúc thu chi của trường mầm non vốn như vậy. Việc cần làm là biết trước và chuẩn bị.
Lập bảng dòng tiền theo tuần cho mùa hè
Báo cáo tháng là không đủ chi tiết cho giai đoạn này. Từ khoảng tháng ba, nên lập một bảng dòng tiền theo tuần cho các tháng hè, với các cột sau:
| Cột | Ghi gì | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tuần | Ngày bắt đầu và kết thúc | Đánh dấu các tuần có ngày lễ, ngày trường đóng cửa |
| Sĩ số dự kiến | Ước tính theo đăng ký hè đã có | Cập nhật mỗi tuần khi có thêm đăng ký hoặc báo nghỉ |
| Thu dự kiến | Học phí hè, học phí giữ chỗ năm mới, các khoản khác | Chỉ ghi những khoản đã chắc chắn |
| Chi cố định | Thuê, nhân sự, điện nước, khoản trả định kỳ | Ghi đúng tuần phải trả |
| Chi chuẩn bị năm mới | Sửa chữa, mua sắm, tuyển sinh | Có thể dời sớm hoặc muộn để tránh dồn |
| Số dư cuối tuần | Số dư tuần trước cộng thu trừ chi | Tuần nào xuống dưới mức an toàn thì tô đậm |
Bảng này cho thấy tuần nào sẽ căng nhất, thường là cuối tháng bảy, đầu tháng tám. Biết trước vài tháng, chủ trường có đủ thời gian để dời một khoản chi, đẩy sớm một khoản thu hoặc chuẩn bị nguồn bù.
Số liệu để lập bảng lấy từ báo cáo các tháng hè năm trước. Nếu trường chưa có thói quen đọc báo cáo đều, nên bắt đầu theo cách ở bài chủ trường đọc báo cáo tài chính hằng tháng.
Quỹ dự phòng: trích từ đâu, giữ thế nào
Quỹ dự phòng cho mùa hè nên được trích đều từ những tháng thu ổn định trong năm học, mỗi tháng một phần nhỏ, thay vì cố dồn một lần. Mục tiêu là cuối tháng năm, quỹ đủ bù phần thiếu hụt mà bảng dòng tiền tuần đã dự báo, cộng thêm một khoản đệm cho những điều không lường trước.
Quỹ nên nằm ở một tài khoản riêng, không chung với tiền vận hành hằng ngày. Khi tiền nằm chung, rất dễ bị tiêu dần vào những khoản “tạm thời” trong năm, đến hè mới phát hiện quỹ đã cạn.
Đừng coi học phí thu trước của năm học mới là quỹ dự phòng. Đó là tiền giữ hộ phụ huynh, có thể phải hoàn lại nếu gia đình đổi ý theo điều kiện đã thoả thuận.
Chương trình hè có thu nhưng đúng chất mầm non
Chương trình hè vừa giữ được một phần thu, vừa giữ trẻ và giáo viên gắn với trường. Có ba điều cần để ý:
Giữ đúng tinh thần của trường
Chương trình hè nên là phần kéo dài tự nhiên của năm học: nhiều thời gian ngoài trời hơn, chơi nước, làm vườn, các dự án nhỏ theo chủ đề. Đừng biến hè thành lớp luyện chữ, luyện toán trước tuổi chỉ vì có phụ huynh hỏi; điều đó đi ngược với cách trường đã dạy cả năm.
Mở cho cả trẻ ngoài trường
Chương trình hè là dịp tốt để gia đình mới trải nghiệm trường trước khi quyết định cho năm học mới. Một vài tuần hè chính là buổi tham quan dài nhất và thuyết phục nhất mà trường có thể có.
Tính đủ chi phí
Học phí hè cần tính trên chi phí thật của mùa hè: sĩ số ít hơn, có thể ghép lớp, hoạt động ngoài trời cần thêm người trông. Đừng đặt học phí hè quá thấp với ý nghĩ “thu được đồng nào hay đồng ấy”, vì chi phí cho mỗi trẻ trong hè thường cao hơn trong năm.
Giữ giáo viên qua hè
Cắt giảm giáo viên vào hè rồi tuyển lại vào tháng tám là cách tiết kiệm đắt nhất. Trường mất người đã quen trẻ, quen phụ huynh, và phải đào tạo lại từ đầu đúng lúc bận nhất.
Cách phổ biến hơn là sắp lịch nghỉ phép luân phiên trong hè, khi sĩ số thấp cần ít người đứng lớp hơn. Những người không nghỉ có thể dành một phần thời gian cho việc chuẩn bị năm học: làm đồ dùng dạy học, sắp lại góc lớp, học thêm về phương pháp, viết lại kế hoạch chủ đề.
Nói rõ với giáo viên từ đầu năm về cách trường sắp xếp mùa hè, để không ai bất ngờ và không ai phải lo lắng tìm việc khác vào tháng sáu.
Chốt giữ chỗ năm học mới sớm
Một trong những cách giảm áp lực hè hiệu quả là có sẵn danh sách học sinh năm mới từ trước khi hè bắt đầu:
- Hỏi phụ huynh hiện tại về kế hoạch năm sau ngay từ học kỳ hai, đặc biệt các lớp sẽ lên lớp mới.
- Bắt đầu tuyển sinh cho năm mới từ mùa xuân, không đợi tới hè.
- Có chính sách giữ chỗ rõ ràng: khoản giữ chỗ trừ vào học phí nào, đổi ý thì xử lý thế nào.
- Ưu tiên chỗ cho em của các trẻ đang học, vì đây thường là nguồn học sinh ổn định nhất.
Danh sách giữ chỗ không chỉ mang lại một phần tiền vào sớm. Nó cho chủ trường biết sĩ số năm mới để quyết định số giáo viên, số lớp, và lượng mua sắm cần thiết, tránh chi thừa trong lúc tiền đang mỏng nhất.
Cắt giảm chi phí đúng chỗ
Khi bảng dòng tiền cho thấy cần thắt lại, có những khoản nên cắt và những khoản không nên đụng:
| Nên xem lại | Không nên cắt |
|---|---|
| Dời mua sắm không gấp sang sau khi học phí năm mới về | Chất lượng và an toàn bữa ăn của trẻ |
| Ghép lớp khi sĩ số thấp, đóng bớt phòng để tiết kiệm điện | Số người trông trẻ theo đúng độ tuổi |
| Thương lượng lịch trả với nhà cung cấp | Trả lương giáo viên đúng hạn |
| Tạm dừng các dịch vụ thuê ngoài ít dùng trong hè | Bảo trì những hạng mục liên quan đến an toàn |
Trả lương chậm trong hè là cách nhanh nhất để mất giáo viên giỏi trước năm học mới. Nếu thật sự thiếu, hãy nói chuyện thẳng với đội ngũ sớm, thay vì để mọi người tự đoán.
Những cái sai hay gặp
Mấy thói quen dưới đây khiến mùa hè năm nào cũng như năm nào:
- Chỉ lo khi tài khoản đã xuống thấp. Lúc đó lựa chọn duy nhất còn lại thường là vay gấp hoặc cắt người.
- Dồn hết sửa chữa vào cuối hè. Trùng đúng tuần thu thấp nhất, trong khi nhiều hạng mục có thể làm rải rác trong năm.
- Tiêu học phí giữ chỗ trước khi trẻ nhập học. Gặp vài gia đình đổi ý là thiếu tiền hoàn.
- Chương trình hè chạy theo yêu cầu học trước. Thu được thêm chút ít nhưng làm lệch hình ảnh của trường.
- Không ghi lại bài học của hè năm nay. Năm sau lại đoán từ đầu.
Lập kế hoạch tài chính theo mùa và dựng quỹ dự phòng là một phần của khoá Quản trị và vận hành trường mầm non tại Grenada Academy, ở phần xây hệ thống cho trường.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao trường mầm non tư thục hay thiếu tiền vào mùa hè?
Vì trẻ lớp lớn ra trường, nhiều gia đình cho con nghỉ hè, trong khi chi phí cố định giữ nguyên và chi phí chuẩn bị năm học mới dồn vào cuối hè, trước khi học phí năm mới về.
Nên bắt đầu chuẩn bị tài chính cho mùa hè từ khi nào?
Từ đầu năm học với việc trích quỹ dự phòng hằng tháng, và từ khoảng tháng ba với bảng dòng tiền theo tuần cho các tháng hè để thấy trước tuần nào căng nhất.
Có nên cho giáo viên nghỉ việc trong hè để tiết kiệm không?
Không nên. Tuyển và đào tạo lại vào tháng tám tốn kém hơn nhiều. Nên sắp lịch nghỉ phép luân phiên và giao việc chuẩn bị năm học cho những người làm trong hè.
Chương trình hè của trường mầm non nên có những gì?
Nhiều hoạt động ngoài trời, chơi nước, làm vườn, dự án nhỏ theo chủ đề, đúng tinh thần của trường trong năm học. Không nên biến thành lớp luyện chữ, luyện toán trước tuổi.
Học phí giữ chỗ năm học mới có được dùng để chi trong hè không?
Không nên coi đó là tiền có thể tiêu. Đó là tiền trường giữ hộ phụ huynh và có thể phải hoàn lại nếu gia đình đổi ý theo điều kiện đã thoả thuận.