Trường mầm non nhỏ cạnh tranh với chuỗi lớn bằng những thứ chuỗi khó làm: chủ trường biết tên từng trẻ, quyết định nhanh, linh hoạt theo nhu cầu từng gia đình và gắn bó với khu phố quanh trường. Đừng đua cơ sở vật chất hay ngân sách quảng cáo, vì đó là sân chơi của chuỗi.
Tin một chuỗi mầm non lớn sắp mở cơ sở cách trường vài trăm mét làm nhiều chủ trường mất ngủ. Bài này giúp nhìn rõ chuỗi mạnh ở đâu, trường nhỏ mạnh ở đâu, và nên làm gì trong những tháng đầu khi chuỗi về sát bên.
Chuỗi mạnh ở đâu, trường nhỏ mạnh ở đâu
Đặt hai mô hình cạnh nhau một cách công bằng. Mỗi bên có điểm mạnh thật, và phụ huynh ở mỗi nhóm coi trọng những điểm khác nhau:
| Khía cạnh | Chuỗi trường lớn | Trường tư thục nhỏ |
|---|---|---|
| Cơ sở vật chất | Đầu tư lớn, đồng bộ, nhiều không gian chuyên biệt | Gọn hơn, có thể ấm cúng và gần gũi hơn |
| Thương hiệu | Tên tuổi biết rộng, quảng cáo nhiều kênh | Tiếng lành trong khu phố, qua lời phụ huynh cũ |
| Quy trình | Chuẩn hoá, ít phụ thuộc cá nhân | Linh hoạt, có thể điều chỉnh theo từng gia đình |
| Ra quyết định | Qua nhiều cấp, thay đổi chậm | Chủ trường quyết ngay trong ngày |
| Quan hệ với phụ huynh | Qua bộ phận chăm sóc khách hàng | Trực tiếp với chủ trường và cô giáo |
| Giáo viên | Lộ trình thăng tiến, đào tạo bài bản | Gắn bó gia đình, được tham gia quyết định |
Nhìn bảng này, trường nhỏ không nên cố trở thành phiên bản thu nhỏ của chuỗi. Nên làm thật tốt cột bên phải.
Bốn lợi thế trường nhỏ cần giữ chặt
Bốn lợi thế dưới đây không cần ngân sách lớn, nhưng cần chủ trường cố ý giữ, vì chúng rất dễ trôi mất khi trường bận rộn.
Biết từng trẻ, từng gia đình. Chủ trường gọi được tên mọi trẻ, biết bé nào dị ứng, nhà nào bố đi công tác xa. Phụ huynh cảm nhận được điều này ngay từ buổi tham quan.
Quyết định nhanh. Gia đình cần đón muộn thêm nửa giờ trong một tháng vì mẹ tăng ca, trường nhỏ trả lời được ngay. Ở chuỗi, yêu cầu đó thường phải chờ duyệt hoặc không nằm trong quy định.
Gắn với khu phố. Trường nhỏ có thể mời ông bà trong khu đến kể chuyện, đưa trẻ đi chợ gần nhà, làm vườn với hàng xóm. Những hoạt động này khó đưa vào quy trình chuẩn của một chuỗi nhiều cơ sở.
Đội ngũ ổn định, ít xáo trộn. Khi cô giáo gắn bó nhiều năm, trẻ và phụ huynh được hưởng sự ổn định đó. Đây là lợi thế phải chủ động giữ, không tự nhiên mà có.
Biến lợi thế thành điều phụ huynh nhìn thấy
Lợi thế chỉ có giá trị khi phụ huynh nhận ra. Vài việc cụ thể:
- Trong buổi tham quan, để chủ trường hoặc cô chủ nhiệm dẫn, giới thiệu từng trẻ đang chơi bằng tên.
- Viết rõ chính sách linh hoạt mà trường làm được: đón muộn theo đợt, học thử vài buổi, điều chỉnh bữa ăn cho trẻ dị ứng.
- Kể trên fanpage những hoạt động gắn với khu phố, có ảnh đã xin phép gia đình.
- Giới thiệu đội ngũ kèm số năm gắn bó với trường.
- Tạo thói quen chủ trường trả lời trực tiếp tin nhắn phụ huynh trong ngày.
Những việc này cũng là điểm khác biệt của trường. Cách chọn và giữ điểm khác biệt được nói kỹ ở bài làm sao để trường không giống trường bên cạnh.
Chín mươi ngày khi chuỗi mở ngay cạnh
Không hoảng loạn là việc đầu tiên. Ba tháng đầu nên tập trung vào giữ, chưa phải vào giành.
Tháng thứ nhất: giữ phụ huynh hiện tại
Không phải tuyển thêm, mà là giữ. Gặp ngắn từng lớp, hỏi phụ huynh điều họ hài lòng và điều họ muốn trường làm tốt hơn. Sửa ngay những điều nhỏ làm được. Phụ huynh cảm thấy được lắng nghe sẽ ít bị lôi kéo hơn.
Tháng thứ hai: giữ giáo viên
Chuỗi mới mở thường cần tuyển gấp và có thể chủ động mời giáo viên trường bên cạnh. Nói chuyện riêng với từng cô, hiểu điều mỗi người cần, điều chỉnh những gì trường làm được. Đừng chờ có người nộp đơn nghỉ mới hỏi.
Tháng thứ ba: làm rõ điểm khác
Khi chuỗi bắt đầu quảng cáo mạnh, trường không cần chạy theo. Tập trung kể đều về điều trường làm khác. Mời phụ huynh mới đến tham quan vào giờ hoạt động thật, để họ tự so sánh.
Cuối tháng thứ ba, chủ trường nên ngồi lại xem số liệu: bao nhiêu trẻ đã chuyển sang chuỗi, vì lý do gì, bao nhiêu phụ huynh mới vẫn tìm đến trường. Nếu số trẻ chuyển đi ít và lý do chủ yếu là tiện ích trường không có, trường đang đứng vững. Nếu lý do là điều trường lẽ ra làm được, đó là việc cần sửa ngay trong học kỳ tới.
Những cuộc đua không nên tham gia
Có vài phản ứng tự nhiên nhưng thường gây hại cho trường nhỏ:
- Giảm học phí để giữ chân. Phụ huynh không rời trường chỉ vì giá, và giảm giá làm thu nhập của trường hụt đúng lúc cần giữ giáo viên.
- Vay tiền nâng cấp cơ sở vật chất cho bằng chuỗi. Trường nhỏ khó theo kịp, và gánh nợ trong lúc cạnh tranh căng thẳng.
- Thêm thật nhiều môn học năng khiếu. Đội ngũ dàn mỏng, chất lượng các hoạt động cốt lõi giảm.
- Nói xấu chuỗi. Phụ huynh đánh giá trường qua cách trường nói về người khác. Nói không hay về đối thủ khiến trường trông kém tự tin.
- Chép quảng cáo của chuỗi. Dùng cùng từ ngữ, cùng hình ảnh, khiến phụ huynh càng thấy hai bên giống nhau và chọn bên có tên tuổi hơn.
Khi phụ huynh hỏi sao trường không như chuỗi
Sẽ có phụ huynh hỏi thẳng: “Bên kia có hồ bơi, có phòng âm nhạc, sao trường mình không có?” Đừng phòng thủ. Thừa nhận điều đó, rồi nói về điều trường chọn làm: “Dạ đúng ạ, trường mình không có hồ bơi. Trường chọn dồn sức cho việc mỗi cô chỉ phụ trách ít trẻ hơn và cho các con ra vườn mỗi sáng. Anh chị đang mong bé có điều gì nhất ạ?”
Câu hỏi cuối giúp chuyển cuộc trò chuyện từ so sánh tiện ích sang nhu cầu của gia đình. Có những gia đình thật sự cần hồ bơi, phòng âm nhạc; khi đó chuỗi hợp với họ hơn, và trường nên vui vẻ thừa nhận. Trường nhỏ không cần phục vụ mọi gia đình, chỉ cần phục vụ thật tốt nhóm gia đình coi trọng điều trường làm tốt.
Trong cuộc so sánh này, uy tín của chủ trường là lợi thế lớn. Cách xây uy tín đó được nói ở bài chủ trường xây uy tín cá nhân.
Khi nào nên cân nhắc hướng đi khác
Có những trường hợp cạnh tranh trực diện không còn là lựa chọn tốt: khi sĩ số giảm liên tục dù trường đã làm hết những việc trên, khi khu vực thay đổi mạnh về dân cư, hoặc khi chủ trường muốn nghỉ ngơi. Lúc đó, các hướng khác như hợp tác, chuyển sang phục vụ nhóm tuổi khác, hoặc chuyển nhượng cũng là quyết định đáng cân nhắc, không phải là thất bại.
Nhưng trong phần lớn trường hợp, trường nhỏ làm tốt cột bên phải của bảng so sánh vẫn có chỗ đứng vững bên cạnh các chuỗi. Nhóm gia đình coi trọng sự gần gũi và linh hoạt luôn tồn tại.
Định vị trường trong thị trường có chuỗi lớn và cách giữ đội ngũ ổn định là nội dung của khoá Quản trị và vận hành trường mầm non tại Grenada Academy.
Câu hỏi thường gặp
Trường mầm non nhỏ có cạnh tranh được với chuỗi lớn không?
Có, nếu trường làm tốt những thứ chuỗi khó làm: biết từng trẻ, quyết định nhanh, linh hoạt theo gia đình và gắn với khu phố. Đua cơ sở vật chất hay quảng cáo thì trường nhỏ khó thắng.
Chuỗi mầm non mở ngay cạnh thì trường nhỏ nên làm gì trước?
Giữ phụ huynh hiện tại và giữ giáo viên trước, rồi mới nói tới tuyển thêm. Gặp từng lớp, nói chuyện riêng với từng cô, sửa ngay những điều nhỏ làm được.
Có nên giảm học phí khi chuỗi lớn mở gần trường?
Không nên lấy đó làm phản ứng đầu tiên. Phụ huynh ít khi rời trường chỉ vì giá, còn giảm học phí làm trường hụt thu đúng lúc cần giữ giáo viên.
Phụ huynh so sánh tiện ích với chuỗi thì tư vấn thế nào?
Thừa nhận điểm trường không có, nói điều trường chọn làm thay thế, rồi hỏi gia đình mong điều gì nhất cho bé. Không nói xấu chuỗi.
Làm sao giữ giáo viên khi chuỗi lớn mời sang làm?
Nói chuyện riêng với từng người trước khi có ai nộp đơn nghỉ, hiểu điều mỗi cô cần và điều chỉnh những gì trường làm được, như lịch làm việc, cơ hội học thêm hay vai trò trong trường.