Để AI lập kế hoạch tuần sát thực tế, hãy đưa cho nó lịch cố định của tuần, số giờ bạn thật sự làm được việc riêng mỗi ngày và thời gian ước tính của từng việc. Yêu cầu chừa khoảng trống và báo khi quá tải. Việc nào bỏ, việc nào dời do bạn quyết, rồi rà lại vào cuối tuần.
Nhờ AI lập kế hoạch tuần, nhiều người nhận về một bảng rất gọn: mỗi giờ một việc, xen giữa là giờ nghỉ, cuối ngày còn thời gian học thêm. Đến thứ Ba bảng đó đã vỡ vì một cuộc họp đột xuất, và đến thứ Năm thì không ai mở lại. Lỗi không nằm ở AI mà ở thông tin nó nhận được. Bài này chỉ cách đưa đúng thông tin.
Vì sao kế hoạch AI xếp thường quá đẹp
AI coi mọi giờ làm việc đều trống
Nếu bạn nói “tuần này em có mười việc”, AI sẽ chia đều mười việc vào khoảng bốn mươi giờ làm việc. Nó không biết bạn có họp giao ban sáng thứ Hai, phải đón khách chiều thứ Tư, và mỗi ngày mất một khoảng đáng kể để trả lời tin nhắn.
AI ước lượng thời gian theo mức lý tưởng
Một báo cáo AI có thể ước “hai giờ”, trong khi bạn biết lần nào cũng mất nửa ngày vì phải chờ số liệu từ bộ phận khác. Nếu bạn không đưa thời gian thật, nó dùng thời gian lý tưởng.
AI không chừa chỗ cho việc phát sinh
Công việc thật luôn có việc đột xuất. Kế hoạch kín lịch nghĩa là chỉ cần một việc phát sinh, mọi việc sau đó đều trễ dây chuyền.
Chuẩn bị ba thứ trước khi hỏi AI
Mười lăm phút chuẩn bị quyết định kế hoạch có dùng được hay không. Cần ba thứ:
- Lịch cố định của tuần. Các cuộc họp, ca trực, lịch hẹn, giờ đón con, những gì không dời được. Ghi theo ngày và giờ.
- Số giờ làm được việc riêng mỗi ngày. Không phải giờ ở cơ quan, mà là giờ bạn thật sự ngồi làm việc của mình sau khi trừ họp, tin nhắn, việc vặt. Nhiều người khi tự đếm sẽ thấy con số này thấp hơn mình nghĩ khá nhiều.
- Danh sách việc kèm thời gian thật và hạn. Mỗi việc ghi ước tính dựa trên những lần làm trước, hạn chót, và việc đó có phụ thuộc người khác không.
Bước hai là bước hay bị bỏ qua nhất. Không biết mình thật sự có bao nhiêu giờ, mọi kế hoạch đều là ước mơ. Một cách đếm đơn giản: ghi lại ba ngày gần nhất, mỗi ngày có những khoảng nào liền mạch từ ba mươi phút trở lên mà không bị gián đoạn.
Yêu cầu mẫu cho kế hoạch tuần
Khi đã có ba thứ trên, yêu cầu gửi AI có thể như sau:
“Em là quản lý một trường mầm non tư thục. Dưới đây là lịch cố định tuần này, số giờ em làm được việc riêng mỗi ngày, và danh sách việc kèm ước tính thời gian, hạn chót. Xếp giúp em kế hoạch theo từng ngày. Yêu cầu: không xếp quá số giờ làm được của mỗi ngày; mỗi ngày để trống ít nhất một khoảng cho việc phát sinh; việc phụ thuộc người khác xếp sớm trong tuần; nếu tổng thời gian vượt số giờ có, liệt kê việc nào nên dời hoặc giao, kèm lý do, chứ không tự nén thời gian. Trình bày thành bảng: ngày, việc, thời lượng, hạn, ghi chú.”
Câu “không tự nén thời gian” rất quan trọng. Thiếu nó, AI có xu hướng rút ngắn ước tính của bạn để mọi việc vừa khít, và bạn quay lại đúng cái bẫy kế hoạch đẹp trên giấy. Cách viết yêu cầu đủ phần có ở bài viết yêu cầu cho AI đủ bốn phần.
Một tuần mẫu của chủ trường mầm non
Ví dụ dưới đây là kiểu bảng nên nhận về. Việc cố định đã nằm sẵn, việc riêng được xếp vào chỗ trống, mỗi ngày có khoảng dự phòng:
| Ngày | Việc cố định | Việc riêng xếp vào | Dự phòng |
|---|---|---|---|
| Thứ Hai | Giao ban sáng; đón phụ huynh tham quan buổi chiều | Gửi yêu cầu số liệu thu chi cho kế toán (việc phụ thuộc người khác) | Cuối chiều |
| Thứ Ba | Dự giờ một lớp buổi sáng | Viết góp ý sau dự giờ; duyệt thực đơn tuần sau | Đầu giờ chiều |
| Thứ Tư | Kiểm tra bếp | Soạn thông báo ngày hội tháng tới | Cuối buổi sáng |
| Thứ Năm | Họp tổ chuyên môn buổi chiều | Đọc số liệu thu chi kế toán gửi; chuẩn bị nội dung họp | Sáng sớm |
| Thứ Sáu | Tiếp phụ huynh hẹn trước | Rà lại tuần, lên danh sách việc tuần sau | Cả buổi chiều |
Để ý thứ Sáu để trống nhiều hơn. Việc trễ trong tuần sẽ dồn về đây; nếu không có gì trễ, đó là thời gian cho những việc quan trọng mà không gấp.
Những dấu hiệu kế hoạch đang xa thực tế
Khi nhận bảng từ AI, đọc lướt và tìm các dấu hiệu sau. Gặp dấu hiệu nào thì sửa trước khi dùng:
- Có ngày không còn ô trống nào, hoặc giờ nghỉ trưa bị xếp việc.
- Việc lớn như viết báo cáo, lập kế hoạch năm được xếp vào những khoảng ngắn xen giữa các cuộc họp.
- Việc cần người khác gửi dữ liệu lại xếp vào cuối tuần, sát hạn.
- Thời lượng trong bảng ngắn hơn ước tính bạn đã đưa.
- Cả tuần không có dòng nào bị dời hay giao đi, dù tổng số việc rõ ràng nhiều hơn thời gian.
Dấu hiệu cuối đáng chú ý nhất. Tuần nào cũng có việc phải bỏ; một kế hoạch không bỏ gì thường là kế hoạch tự lừa mình. Cách kiểm những gì AI viết ra nói chung có ở bài vì sao AI trả lời tự tin mà vẫn sai.
Quyết định bỏ việc là việc của bạn
AI có thể liệt kê việc nào nên dời và đưa lý do, nhưng nó không biết việc nào sếp đang để ý, phụ huynh nào cần được gọi lại hôm nay, đồng nghiệp nào đang quá tải. Những điều đó chỉ bạn biết.
Một cách quyết nhanh: với mỗi việc AI đề nghị dời, hỏi ba câu. Nếu trễ một tuần thì có ai bị ảnh hưởng không? Có ai khác làm được việc này không? Việc này có thể làm nhỏ lại không, ví dụ gửi bản nháp thay vì bản hoàn chỉnh? Phần lớn việc sẽ rơi vào một trong ba hướng: dời, giao, hoặc làm gọn.
Khi đã quyết, nói lại với AI để nó xếp lại bảng. Đừng tự sửa tay từng ô; một lượt xếp lại sẽ giữ cho các ràng buộc khác còn đúng.
Nếu một việc bị dời ba tuần liền, đó là tín hiệu cần nhìn thẳng: hoặc việc đó không quan trọng như mình nghĩ và nên bỏ hẳn, hoặc nó quan trọng nhưng quá lớn và cần được chia nhỏ thành phần làm được trong một buổi.
Rà lại cuối tuần để tuần sau sát hơn
Kế hoạch tuần chỉ thật sự tốt lên khi có vòng rà lại. Mười lăm phút chiều thứ Sáu:
- Đánh dấu việc đã xong, việc trễ, việc không làm.
- Với việc trễ, ghi thời gian thật đã mất so với ước tính ban đầu.
- Ghi những việc phát sinh trong tuần và thời gian chúng chiếm.
- Đưa ghi chép này cho AI kèm danh sách việc tuần sau, yêu cầu điều chỉnh ước tính theo thời gian thật đã ghi.
Sau vài tuần, ước tính của bạn sẽ sát hơn hẳn, và khoảng dự phòng mỗi ngày cũng được đặt theo lượng việc phát sinh thật. Đó là lúc kế hoạch AI xếp bắt đầu đáng tin.
Không cần lập kế hoạch tới từng mười lăm phút; mức buổi sáng, buổi chiều là đủ với phần lớn người đi làm. Cách dùng AI cho kế hoạch, cùng với viết yêu cầu và kiểm lại, được thực hành trong khoá Dùng AI như dân chuyên nghiệp trong 7 ngày của Grenada Academy.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để AI lập kế hoạch tuần sát thực tế?
Đưa cho AI lịch cố định của tuần, số giờ làm được việc riêng mỗi ngày và danh sách việc kèm thời gian ước tính thật, hạn chót. Yêu cầu chừa khoảng dự phòng mỗi ngày và liệt kê việc nên dời khi quá tải, không tự nén thời gian.
Vì sao kế hoạch tuần do AI xếp hay bị vỡ giữa tuần?
Vì AI thường coi mọi giờ làm việc đều trống, ước lượng thời gian theo mức lý tưởng và không chừa chỗ cho việc phát sinh. Chỉ cần một cuộc họp đột xuất là mọi việc sau đó trễ dây chuyền.
Nên để trống bao nhiêu thời gian dự phòng mỗi ngày?
Không có con số chung cho mọi người. Hãy bắt đầu với một khoảng mỗi ngày và một buổi cuối tuần, rồi điều chỉnh theo lượng việc phát sinh thật mà bạn ghi lại trong vài tuần.
AI có quyết định thay việc nào nên bỏ được không?
AI có thể đề xuất và nêu lý do, nhưng quyết định là của bạn vì chỉ bạn biết việc nào cấp trên, khách hàng hay đồng nghiệp đang chờ. Với mỗi việc, cân nhắc dời, giao cho người khác hoặc làm gọn lại.
Có cần lập kế hoạch tuần chi tiết tới từng giờ không?
Với phần lớn người đi làm thì không cần. Xếp theo buổi sáng, buổi chiều là đủ và dễ điều chỉnh hơn. Kế hoạch quá chi tiết thường vỡ sớm và khiến người ta bỏ luôn việc lập kế hoạch.
Rà lại kế hoạch cuối tuần cần làm gì?
Đánh dấu việc đã xong, việc trễ, việc không làm; ghi thời gian thật của việc trễ và những việc phát sinh. Đưa ghi chép này cho AI khi lập kế hoạch tuần sau để ước tính sát hơn.