Grenada AcademyĐào tạo thực chiến: mầm non, ong dú, AI
0909.9999.08
Ứng dụng AI trong công việc

Dùng AI soạn email công việc mà vẫn giữ được giọng của mình

Email do AI viết dễ nhận ra vì nghe trơn tru mà không giống ai. Tự đưa ý chính, cho AI xem vài thư cũ của mình và sửa một lượt giọng là đủ để thư vẫn là của bạn.

Dùng AI soạn email công việc mà vẫn giữ được giọng của mình

Để AI soạn email mà vẫn ra giọng của mình, hãy tự viết ý chính bằng lời mình trước, đưa cho AI vài thư cũ do chính bạn viết làm mẫu, mô tả giọng bằng vài đặc điểm cụ thể, rồi tự sửa một lượt cuối. AI lo phần sắp xếp và câu chữ; nội dung và thái độ vẫn do bạn quyết.

Người nhận thư công việc thường đọc rất nhanh, nhưng họ vẫn nhận ra khi một lá thư nghe “không giống người gửi”: mở đầu quá trang trọng, câu nào cũng tròn trịa, kết thư bằng những lời chúc dài. Mất giọng không chỉ là chuyện văn phong; nó làm người quen thấy xa cách và người mới thấy khó tin. Phần dưới đi từ việc chuẩn bị ý cho tới lượt sửa cuối.

Vì sao email do AI viết nghe “không giống mình”

Khi chỉ gõ “viết email xin dời lịch họp”, AI không có gì để dựa ngoài kiểu thư phổ biến nhất. Kết quả thường có mấy dấu hiệu quen thuộc:

  • Mở đầu bằng câu chào hỏi dài, kiểu hỏi thăm sức khoẻ trước khi vào việc, trong khi bạn vốn hay vào thẳng việc.
  • Giọng trang trọng đều tay, kể cả khi người nhận là đồng nghiệp ngồi cạnh.
  • Xin lỗi nhiều lần trong cùng một thư.
  • Câu dài, nhiều từ nối, ít câu ngắn dứt khoát.
  • Kết thư bằng một đoạn cảm ơn và chúc tụng mà bạn không bao giờ tự viết.

Không câu nào sai. Chỉ là cả lá thư thuộc về một người viết trung bình nào đó. Muốn kéo nó về giọng mình, phải cho AI biết giọng mình là gì.

Thứ tự làm: ý của mình trước, câu chữ của AI sau

Cách làm dưới đây giữ được giọng mà vẫn tiết kiệm thời gian, nhất là với những thư bạn viết lặp lại hằng tuần:

  1. Tự gạch ý chính. Ba đến năm dòng, viết vội cũng được: cần gì, vì sao, hạn khi nào, người nhận phải làm gì. Đây là phần không giao cho AI, vì chỉ bạn biết điều mình muốn.
  2. Nói rõ người nhận và mối quan hệ. Sếp trực tiếp, đồng nghiệp ngang cấp, khách hàng lâu năm, đối tác lần đầu liên hệ — mỗi người một khoảng cách.
  3. Đưa thư mẫu của chính mình. Dán hai ba lá thư bạn từng viết cho kiểu người nhận tương tự, đã xoá thông tin nhạy cảm. Yêu cầu AI bắt chước cách mở, cách kết, độ dài câu.
  4. Mô tả giọng bằng đặc điểm, không bằng tính từ chung. Thay vì “thân thiện mà chuyên nghiệp”, viết: “vào việc ngay câu đầu, câu ngắn, xưng em gọi anh, không chúc tụng cuối thư”.
  5. Tự sửa lượt cuối. Đọc to lá thư. Câu nào bạn không bao giờ nói ra miệng thì sửa lại bằng chữ của mình.

Bước một là bước quan trọng nhất. Thư mất giọng phần lớn vì người viết để AI quyết luôn cả nội dung lẫn thái độ.

Một yêu cầu mẫu có thể dùng lại

Dưới đây là một yêu cầu cho thư dời lịch họp, viết theo cách vừa nêu. Có thể lưu lại rồi thay phần ý chính mỗi lần dùng:

“Em là trưởng nhóm kinh doanh, cần gửi email cho anh Minh, trưởng phòng kế toán, người em làm việc cùng hai năm nay. Ý chính: xin dời buổi họp đối chiếu công nợ từ chiều thứ Năm sang sáng thứ Sáu cùng tuần; lý do là số liệu chi nhánh hai chưa gửi đủ; nếu anh bận sáng thứ Sáu thì anh chọn giúp một giờ khác trong tuần. Giọng: vào việc ngay câu đầu, câu ngắn, xưng em gọi anh, không xin lỗi quá một lần, không chúc tụng cuối thư. Dưới 100 chữ. Dưới đây là hai thư em từng gửi anh Minh để tham khảo cách viết.”

Sau đó dán hai lá thư cũ. Kết quả thường gần với cách bạn tự viết đến mức chỉ cần sửa một hai chữ.

Mỗi loại thư nên giao cho AI tới đâu

Không phải lá thư nào cũng nên để AI soạn ở cùng mức. Bảng dưới là cách chia việc hợp lý cho những thư công việc hay gặp:

Loại thưĐể AI làmTự mình làm
Thông báo, xác nhận lịch, nhắc việcGần như toàn bộ câu chữKiểm ngày, giờ, địa điểm, tên người
Trả lời câu hỏi của kháchSắp xếp ý, làm rõ câuNội dung trả lời, cam kết, con số
Đề xuất, xin duyệtGợi ý bố cục, rút gọnLý do, số liệu, điều mình thật sự cần
Từ chối, báo tin không vuiChỉ góp ý câu chữ cho mềm hơnToàn bộ nội dung và thái độ
Thư xử lý khiếu nại, kỷ luật, chấm dứt hợp đồngHạn chế, chỉ dùng để soát chính tảTự viết, có người thứ hai đọc trước khi gửi

Nguyên tắc chung: thư càng chạm tới cảm xúc, quyền lợi hay trách nhiệm của người nhận, phần tự viết càng nhiều. Người nhận có quyền được nghe chính giọng của người chịu trách nhiệm.

Mô tả giọng của mình cho AI hiểu

Tự nhìn lại vài thư cũ

Mở năm lá thư gần nhất bạn thấy mình viết ưng ý. Để ý xem bạn mở thư thế nào, câu dài hay ngắn, có dùng gạch đầu dòng không, xưng hô ra sao, kết thư bằng gì. Đó là bộ đặc điểm giọng của bạn.

Ghi thành một đoạn mô tả cố định

Ví dụ: “Giọng của em: mở thư bằng việc chính ngay câu đầu; câu ngắn; mỗi đoạn một ý; dùng gạch đầu dòng khi có từ ba việc trở lên; xưng em gọi anh chị với người lớn hơn; kết thư bằng việc tiếp theo và hạn, không chúc tụng.” Lưu đoạn này lại và dán vào mỗi lần nhờ AI soạn thư.

Thêm danh sách chữ không dùng

Mỗi người đều có những chữ mình không bao giờ viết. Liệt kê chúng ra: những câu chào hỏi rập khuôn, những lời xin lỗi thừa, những từ quá bóng bẩy. AI làm theo danh sách cấm khá tốt.

Những lỗi hay gặp khi nhờ AI soạn thư

Ngoài chuyện mất giọng, có vài lỗi khác hay đi kèm:

  • Để AI tự thêm cam kết. Thư trả lời khách có thể xuất hiện câu hứa hẹn về thời hạn hay ưu đãi mà bạn chưa hề quyết. Đọc kỹ mọi câu có chữ “sẽ”.
  • Sai xưng hô giữa chừng. Đầu thư xưng em, cuối thư thành “chúng em” hoặc “bên em” lẫn lộn. Soát một lượt riêng cho xưng hô.
  • Thư dài gấp đôi cần thiết. Luôn ghi giới hạn số chữ; người nhận thư công việc hiếm khi đọc hết đoạn thứ ba.
  • Dán nguyên chuỗi thư của khách có thông tin cá nhân. Xoá số tài khoản, địa chỉ, số giấy tờ trước khi dán. Chi tiết ở bài giữ an toàn dữ liệu khi dùng AI.
  • Gửi mà không đọc to. Đọc thầm dễ trôi qua những câu không giống mình; đọc thành tiếng thì nghe ra ngay.

Điều không cần làm

Không cần nhờ AI viết những thư hai câu. “Anh ơi, em gửi file báo cáo tuần, anh xem giúp em trước thứ Sáu nhé” tự gõ nhanh hơn mở công cụ.

Không cần sửa tới khi lá thư hoàn hảo về văn. Thư công việc cần rõ và đúng, không cần hay. Một lá thư hơi vụng mà đúng giọng bạn đáng tin hơn một lá thư bóng bẩy mà lạ.

Cũng không cần giấu chuyện mình dùng AI hỗ trợ soạn thư thường ngày. Điều người nhận quan tâm là nội dung có đúng, có được người gửi chịu trách nhiệm hay không.

Tự kiểm trước khi bấm gửi

Sau lượt sửa cuối, soát nhanh lá thư với mấy câu hỏi:

  • Câu đầu đã nói việc chính chưa?
  • Người nhận biết rõ phải làm gì và hạn khi nào chưa?
  • Có câu hứa hẹn nào mình chưa quyết không?
  • Xưng hô có thống nhất từ đầu tới cuối không?
  • Nếu người nhận gọi điện hỏi lại, mình có nói đúng như trong thư không?

Câu hỏi cuối là phép thử giọng tốt nhất: lá thư nên nghe như phiên bản viết của chính cuộc gọi đó. Muốn yêu cầu gửi AI rõ hơn nữa, xem thêm bài viết yêu cầu cho AI đủ bốn phần.

Phần soạn thư và giữ giọng riêng có bài thực hành trong khoá Dùng AI như dân chuyên nghiệp trong 7 ngày của Grenada Academy.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để email do AI viết giống giọng mình?

Dán hai ba lá thư cũ do chính bạn viết làm mẫu, mô tả giọng bằng đặc điểm cụ thể như câu ngắn, vào việc ngay, cách xưng hô, rồi tự sửa lượt cuối bằng cách đọc to. Ý chính của thư vẫn nên do bạn tự gạch trước.

Có nên để AI viết email trả lời khiếu nại của khách không?

Không nên giao cả lá thư. Bạn tự viết nội dung, hướng xử lý và lời xin lỗi; AI chỉ nên góp ý câu chữ hoặc soát chính tả. Thư khiếu nại cần có người thứ hai đọc trước khi gửi.

Dán thư của khách vào AI có an toàn không?

Chỉ dán sau khi đã xoá thông tin cá nhân như số tài khoản, địa chỉ, số giấy tờ, số điện thoại, và làm theo quy định dùng công cụ của nơi bạn làm việc. Nếu không chắc, chỉ tóm tắt ý của khách bằng lời mình.

Email AI viết thường quá dài, xử lý thế nào?

Ghi giới hạn bằng con số trong yêu cầu, ví dụ dưới 100 chữ, và nói rõ không chào hỏi dài, không chúc tụng cuối thư. Nếu vẫn dài, yêu cầu cắt còn một nửa mà giữ nguyên việc chính và hạn.

Có cần nói với người nhận là thư được AI hỗ trợ không?

Với thư công việc thường ngày thì không bắt buộc, vì người nhận quan tâm nội dung đúng và người gửi chịu trách nhiệm. Hãy làm theo quy định của nơi làm việc nếu có, và luôn đọc kỹ trước khi gửi dưới tên mình.

Mô tả giọng văn cho AI thế nào cho cụ thể?

Liệt kê thói quen viết thật của bạn: mở thư ra sao, câu dài hay ngắn, có dùng gạch đầu dòng không, xưng hô thế nào, kết thư bằng gì, những chữ không bao giờ dùng. Lưu đoạn mô tả đó để dán lại mỗi lần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0909.9999.08

Tải ứng dụng Giảng Dạy

Học tiếp khoá học mỗi ngày, xem bài giảng mọi lúc — miễn phí trên iPhone, iPad và Android.

Download on the App Store Tải trên Google Play