Grenada AcademyĐào tạo thực chiến: mầm non, ong dú, AI
0909.9999.08
Quản trị và vận hành trường mầm non

Xây quy chế lương thưởng minh bạch cho giáo viên mầm non

Giáo viên không cần biết lương của đồng nghiệp, nhưng cần biết vì sao mình nhận con số đó và làm gì để lên bậc. Một quy chế viết ra giấy giải quyết được phần lớn những lần so bì trong trường.

Xây quy chế lương thưởng minh bạch cho giáo viên mầm non

Quy chế lương thưởng minh bạch cho giáo viên mầm non gồm bốn phần viết rõ ra giấy: lương theo bậc, phụ cấp theo việc thêm, thưởng theo tiêu chí chung và phúc lợi. Ai cũng biết cách tính, biết tiêu chí lên bậc, dù không ai cần biết lương cụ thể của đồng nghiệp.

Trường nhỏ thường trả lương theo thoả thuận riêng với từng người: người vào sau đòi cao hơn thì được, người làm lâu không đòi thì giữ nguyên. Vài năm sau, trong trường có những khoảng chênh không ai giải thích được, và chỉ cần một lần lộ ra là mất cả người cũ lẫn người mới. Bài này đi qua cách dựng một quy chế đủ dùng cho trường dưới vài trăm trẻ.

Vì sao lương mập mờ làm trường mất người

Giáo viên ít khi nghỉ việc chỉ vì lương thấp. Họ nghỉ vì cảm thấy không công bằng: cô mới vào nhận bằng mình, cô làm ít việc hơn lại được phụ cấp, trực trưa cả năm không ai tính. Cảm giác không công bằng lớn dần trong im lặng, rồi bùng ra đúng lúc trường bên cạnh đưa ra một lời mời.

Một quy chế rõ ràng không làm cho quỹ lương tăng lên. Nó chỉ làm cho mỗi đồng chi ra có lý do. Khi có người hỏi “vì sao em chưa được tăng”, quản lý có câu trả lời dựa trên tiêu chí, thay vì một câu cảm tính mà người nghe sẽ đem đi kể lại theo cách của họ.

Bốn phần của thu nhập

Thu nhập của giáo viên nên tách thành bốn phần, mỗi phần trả lời một câu hỏi khác nhau:

PhầnTrả lời câu hỏiCăn cứThay đổi khi nào
Lương theo bậcNgười này đang ở trình độ nàoBằng cấp, năm kinh nghiệm, kết quả đánh giá năng lựcKhi lên bậc, thường xét mỗi năm một lần
Phụ cấpNgười này đang gánh thêm việc gìVai trò tổ trưởng, ca trực trưa, sáng thứ Bảy, đón trẻ muộnTheo tháng, có việc thì có phụ cấp
ThưởngTrường làm tốt thì mọi người được chia thế nàoKết quả chung của trường và tiêu chí cá nhân đã công bốTheo học kỳ hoặc cuối năm
Phúc lợiTrường chăm người làm ra saoBảo hiểm theo luật, ưu đãi học phí cho con, đào tạo, ngày nghỉGhi trong quy chế, áp dụng chung

Tách bốn phần như vậy giúp tránh lỗi phổ biến nhất: dồn mọi thứ vào một con số lương rồi không ai biết mình đang được trả cho cái gì.

Dựng thang bậc lương theo năng lực

Thang bậc là xương sống của quy chế. Cách dựng cho trường nhỏ:

  1. Chia giáo viên thành ba đến năm bậc, ví dụ: giáo viên mới, giáo viên chính, giáo viên chính có kinh nghiệm, giáo viên nòng cốt, tổ trưởng chuyên môn.
  2. Viết cho mỗi bậc ba đến năm việc người ở bậc đó làm được. Ví dụ bậc giáo viên chính: tự lập kế hoạch tuần, tự tổ chức hoạt động góc, tự trao đổi với phụ huynh về những chuyện thường ngày. Bậc nòng cốt: hướng dẫn được giáo viên mới, thiết kế được hoạt động mẫu cho cả khối.
  3. Gắn mỗi bậc với một khoảng lương, không phải một con số cố định. Khoảng cho phép trường trả khác nhau trong cùng bậc dựa trên năm kinh nghiệm.
  4. Viết tiêu chí lên bậc: thời gian tối thiểu ở bậc hiện tại, kết quả dự giờ, ý kiến của tổ trưởng và quản lý chuyên môn.
  5. Định một thời điểm xét bậc trong năm, ví dụ đầu năm học, để không ai phải tự đi xin.

Một ví dụ minh hoạ, không phải mức tham khảo thị trường: nếu bậc thấp nhất lấy hệ số 1,0 thì các bậc tiếp theo có thể là 1,15, 1,3, 1,45 và 1,6. Con số tuyệt đối tuỳ vùng, tuỳ phân khúc học phí và khả năng tài chính của từng trường.

Thang bậc này nên khớp với thang phát triển nghề mà tổ chuyên môn dùng để đào tạo, để giáo viên thấy học thêm và làm tốt hơn thì có đường đi lên rõ ràng.

Phụ cấp cho những việc thêm hay bị quên

Phần lớn bất bình trong trường mầm non đến từ những việc thêm không ai tính. Nên liệt kê và trả phụ cấp riêng cho:

  • Trực trưa khi trẻ ngủ, nếu giáo viên phải thức trông thay vì được nghỉ.
  • Làm sáng thứ Bảy hoặc ca đón muộn sau giờ tan.
  • Vai trò tổ trưởng, người hướng dẫn giáo viên mới.
  • Chuẩn bị và đứng các buổi ngày hội, buổi tham quan cho phụ huynh mới ngoài giờ.
  • Đứng lớp thay khi đồng nghiệp nghỉ dài ngày.

Phụ cấp nên tính theo lần hoặc theo tháng, ghi rõ mức và cách chấm công. Khi người nhận nhìn bảng lương thấy dòng “trực trưa 18 buổi”, họ biết công sức của mình được ghi nhận.

Thưởng: thưởng gì, tránh thưởng gì

Thưởng là phần dễ làm hỏng nhất. Vài nguyên tắc nên giữ:

Thưởng theo kết quả chung. Một phần thưởng nên gắn với kết quả của cả trường, như tỷ lệ phụ huynh ở lại năm học sau. Cách này khiến giáo viên, bếp và văn phòng cùng quan tâm tới trải nghiệm chung của gia đình.

Thưởng theo tiêu chí cá nhân đã công bố trước. Ví dụ: hoàn thành đủ kế hoạch tuần đúng hạn, kết quả dự giờ, tham gia đào tạo. Tiêu chí phải được nói từ đầu kỳ, không phải nghĩ ra lúc chia thưởng.

Không thưởng theo thành tích của trẻ. Không gắn thưởng với việc trẻ thuộc bao nhiêu bài, biết bao nhiêu chữ, hay thứ hạng của trẻ trong lớp. Cách đó đẩy giáo viên vào việc luyện trẻ, đi ngược tinh thần giáo dục mầm non và trẻ là người chịu thiệt.

Không trừ lương vì một lời phàn nàn chưa xác minh. Trừ tiền ngay khi phụ huynh phàn nàn khiến giáo viên sợ phụ huynh hơn là chăm trẻ. Có chuyện thì xem xét theo quy trình, có kết luận rồi mới tính đến hình thức xử lý.

Không dùng thưởng để bù lương thấp. Nếu thưởng chiếm phần quá lớn trong thu nhập, giáo viên sẽ xem thưởng là lương, và mỗi lần thưởng ít đi là một lần mất lòng tin.

Phần pháp lý không được bỏ qua

Mức lương trong hợp đồng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng đang áp dụng, và mức này được điều chỉnh theo thời gian. Trường cũng cần đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định cho người lao động thuộc diện phải đóng. Anh chị nên kiểm lại mức đang áp dụng mỗi khi có thay đổi, hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc cơ quan lao động địa phương khi chưa rõ.

Quy chế lương nên được viết thành văn bản, phổ biến cho người lao động, và các khoản chính ghi vào hợp đồng. Một quy chế chỉ tồn tại trong đầu chủ trường thì không bảo vệ được ai khi có tranh chấp.

Công bố quy chế cho cả trường

Công bố quy chế không có nghĩa là dán bảng lương từng người lên tường. Cái được công bố là cách tính: các bậc, tiêu chí lên bậc, các khoản phụ cấp và mức, cách xét thưởng. Lương cụ thể của từng người chỉ người đó và người quản lý được biết.

Nên công bố trong một buổi họp riêng, không lồng vào giao ban thường. Chủ trường nói lý do làm quy chế, quản lý chuyên môn đi qua từng phần, sau đó dành thời gian cho câu hỏi. Có người sẽ hỏi “vậy em đang ở bậc nào”. Câu này nên được trả lời trong buổi gặp riêng từng người trong tuần tiếp theo, kèm những việc cần làm để lên bậc.

Nếu xếp bậc mới làm một số người có thu nhập thấp hơn hiện tại, không nên cắt ngay. Giữ nguyên mức cũ cho người đó và chỉ áp dụng cách tính mới khi họ lên bậc hoặc khi có thay đổi vị trí.

Sai lầm hay gặp và cách tự kiểm

Một số dấu hiệu cho thấy quy chế đang có vấn đề:

  • Có hai người cùng bậc, cùng thâm niên mà chênh lệch lớn, và không ai giải thích được vì sao.
  • Giáo viên phải tự đi hỏi mới được xét tăng lương.
  • Phụ cấp trực trưa, thứ Bảy được trả cho người này mà không trả cho người kia.
  • Tiêu chí thưởng được công bố sau khi đã chia thưởng.
  • Quy chế không được xem lại từ ngày viết.

Mỗi năm một lần, anh chị đặt bảng lương cạnh thang bậc và soát từng người. Chỗ nào lệch cần có lý do ghi lại. Quy chế lương là nền cho việc giữ chân giáo viên giỏi, và nên được nhắc lại khi tuyển giáo viên mới để người mới biết đường đi của mình từ ngày đầu.

Cách dựng thang bậc, biểu mẫu phụ cấp và cách công bố được hướng dẫn kỹ trong khoá Xây hệ thống thuộc chương trình Quản trị và vận hành trường mầm non.

Câu hỏi thường gặp

Có nên công khai lương của từng giáo viên mầm non không?

Không cần. Điều nên công khai là cách tính lương: các bậc, tiêu chí lên bậc, phụ cấp và cách xét thưởng. Lương cụ thể của mỗi người chỉ người đó và quản lý được biết.

Lương giáo viên mầm non tư thục gồm những khoản nào?

Nên gồm bốn phần: lương theo bậc năng lực, phụ cấp cho việc thêm như trực trưa hay tổ trưởng, thưởng theo tiêu chí chung, và phúc lợi như bảo hiểm theo luật, ưu đãi học phí cho con, đào tạo.

Có nên thưởng giáo viên theo kết quả học của trẻ không?

Không nên. Gắn thưởng với việc trẻ thuộc bài hay xếp hạng trẻ sẽ đẩy giáo viên vào luyện trẻ, đi ngược tinh thần mầm non. Thưởng theo kết quả chung của trường và tiêu chí làm việc đã công bố thì hợp lý hơn.

Trực trưa ở trường mầm non có cần trả phụ cấp không?

Nên trả nếu giáo viên phải thức trông trẻ thay vì được nghỉ. Ghi rõ mức và cách chấm công trong quy chế để không ai thấy mình bị thiệt so với đồng nghiệp.

Bao lâu nên xét nâng bậc lương cho giáo viên mầm non một lần?

Thường mỗi năm một lần vào thời điểm cố định như đầu năm học, dựa trên tiêu chí đã công bố. Thời điểm cố định giúp giáo viên không phải tự đi xin tăng lương.

Xếp bậc mới làm một người giảm lương thì xử lý thế nào?

Không nên cắt ngay. Giữ nguyên mức hiện tại cho người đó và chỉ áp dụng cách tính mới khi họ lên bậc hoặc đổi vị trí, đồng thời nói rõ với họ trong buổi gặp riêng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0909.9999.08

Tải ứng dụng Giảng Dạy

Học tiếp khoá học mỗi ngày, xem bài giảng mọi lúc — miễn phí trên iPhone, iPad và Android.

Download on the App Store Tải trên Google Play