Grenada AcademyĐào tạo thực chiến: mầm non, ong dú, AI
0909.9999.08
Khoa học phát triển của trẻ

Giấc ngủ trưa ở trường mầm non quan trọng với trí nhớ của trẻ thế nào

Giấc ngủ giúp não trẻ cất giữ những gì vừa học buổi sáng và giúp trẻ đủ sức cho buổi chiều. Bài này nói cách trường giữ giờ ngủ trưa yên, đều, an toàn, và làm gì với trẻ không ngủ được.

Giấc ngủ trưa ở trường mầm non quan trọng với trí nhớ của trẻ thế nào

Giấc ngủ giúp não trẻ củng cố những gì vừa trải qua buổi sáng, biến điều mới gặp thành điều nhớ được, đồng thời nạp lại sức để trẻ giữ cảm xúc và chú ý cho buổi chiều. Vì vậy trường mầm non nên giữ giờ ngủ trưa đều đặn, yên tĩnh, an toàn, và không ép những trẻ không ngủ được.

Giờ ngủ trưa hay bị nhìn như khoảng nghỉ của cô hơn là một phần của chương trình. Hiểu vai trò của giấc ngủ giúp trường bảo vệ khung giờ này khỏi những thứ chen vào, như tập văn nghệ hay họp phụ huynh, và giúp giáo viên tổ chức giờ ngủ tốt hơn.

Giấc ngủ làm gì cho trí nhớ và việc học

Trong khi ngủ, não không tắt mà vẫn làm việc. Giới nghiên cứu về giấc ngủ đã khá đồng thuận rằng giấc ngủ giúp củng cố những điều vừa học: thông tin mới được sắp xếp, gắn với điều đã biết, và trở nên bền hơn. Với trẻ nhỏ, buổi sáng ở trường đầy ắp điều mới, nên giấc ngủ trưa là lúc não có dịp xử lý.

Ngủ đủ cũng ảnh hưởng trực tiếp tới cảm xúc. Trẻ thiếu ngủ dễ cáu, dễ khóc, khó chờ đến lượt, khó tập trung. Nhiều giáo viên nhận thấy những ngày lớp ngủ trưa không yên thì buổi chiều nhiều va chạm hơn hẳn.

Tham khảo các khuyến nghị phổ biến về giấc ngủ trẻ em, trẻ từ ba đến năm tuổi thường cần khoảng mười đến mười ba giờ ngủ mỗi ngày, tính cả giấc trưa. Đây chỉ là khoảng tham khảo; có trẻ cần nhiều hơn, có trẻ ít hơn. Càng lớn, nhiều trẻ càng cần ít giấc trưa, và có trẻ năm tuổi gần như không ngủ trưa nữa mà vẫn khoẻ.

Tổ chức giờ ngủ trưa theo ba chặng

Một giờ ngủ trưa tốt bắt đầu từ trước khi trẻ nằm xuống và kết thúc sau khi trẻ đã dậy hẳn:

ChặngNên làmNên tránh
Trước khi ngủHoạt động nhẹ sau bữa trưa; đi vệ sinh; giảm ánh sáng; kể chuyện hoặc hát ru nhỏ nhẹ; giữ trình tự giống nhau mỗi ngàyChơi chạy nhảy ngay trước giờ ngủ; quát cho cả lớp nằm xuống
Trong khi ngủPhòng thoáng, nhiệt độ dễ chịu; luôn có cô trực trong phòng, nhìn được mọi trẻ; đi một vòng kiểm tra định kỳCô rời phòng; dùng điện thoại suốt giờ trực; đắp chăn kín mặt trẻ
Khi thức dậyĐánh thức nhẹ, mở dần rèm; cho trẻ vài phút tỉnh táo; hoạt động đầu chiều nhẹ nhàngBật đèn sáng cả phòng và gọi cả lớp dậy cùng lúc; bắt trẻ làm việc khó ngay khi vừa dậy

Trình tự giống nhau mỗi ngày là tín hiệu mạnh nhất để cơ thể trẻ chuẩn bị đi ngủ. Sau vài tuần, nhiều trẻ tự nằm xuống khi nghe bài hát ru quen thuộc.

Trẻ không ngủ được thì làm gì

Lớp nào cũng có vài trẻ khó ngủ trưa, và cách đáp lại quyết định giờ ngủ của cả lớp.

Không ép nhắm mắt

Ép trẻ nhắm mắt, doạ nạt hay phạt vì không ngủ khiến giờ ngủ trở thành giờ căng thẳng, và căng thẳng lại làm khó ngủ hơn. Mục tiêu hợp lý là trẻ được nằm nghỉ yên, không phải bằng mọi giá phải ngủ.

Cho trẻ nghỉ yên

Trẻ không ngủ có thể nằm yên trên chỗ của mình, ôm thú bông, xem sách tranh lặng lẽ ở góc ít ánh sáng. Điều kiện duy nhất là không làm phiền các bạn đang ngủ. Câu nói mẫu: “Con chưa buồn ngủ cũng được. Con nằm nghỉ cho người khoẻ nhé, muốn xem sách thì xem nhẹ nhàng thôi.”

Tìm hiểu nguyên nhân

Trẻ mới đi học thường khó ngủ trong những tuần đầu vì chưa quen. Trẻ ngủ dậy muộn ở nhà, hay ngủ trên xe lúc đi học, thường không buồn ngủ trưa. Hỏi phụ huynh giờ ngủ dậy và giờ ngủ tối của trẻ để hiểu bức tranh.

Trẻ lớn không cần ngủ trưa

Với những trẻ năm tuổi đã thôi ngủ trưa, nếu có điều kiện, trường có thể cho nhóm này nghỉ yên một lúc rồi chuyển sang hoạt động nhẹ ở phòng khác, có cô trông.

An toàn trong giờ ngủ không được lơi lỏng

Bên cạnh chuyện trí nhớ, giờ ngủ trưa trước hết phải là giờ an toàn.

Luôn có người lớn trong phòng. Giờ ngủ là lúc dễ chủ quan nhất, vì lớp yên lặng. Phải có cô trực, ngồi ở vị trí nhìn được mọi trẻ, không rời phòng kể cả vài phút.

Kiểm tra từng trẻ theo vòng. Định kỳ đi một vòng nhìn từng trẻ: tư thế, hơi thở, chăn có che mặt không, trẻ có sốt hay khó chịu không.

Trẻ nhỏ cần chú ý hơn. Với nhóm nhà trẻ, chỗ nằm phẳng, không gối hay đồ vật mềm quá nhiều quanh mặt, và cô cần để ý sát hơn.

Ghi lại khi có điều bất thường. Trẻ ngủ quá lâu, khó đánh thức, sốt, nôn: báo ngay ban giám hiệu và phụ huynh, ghi rõ giờ giấc.

Khi phụ huynh xin không cho con ngủ trưa

Một số phụ huynh đề nghị trường không cho con ngủ trưa để tối con ngủ sớm hơn. Đây là băn khoăn có thật của gia đình, nên cô lắng nghe trước. Hỏi rõ tối con thường ngủ lúc mấy giờ, ngủ trưa ở trường bao lâu, buổi chiều con có cáu gắt không.

Thường có cách dung hoà: rút ngắn giấc trưa, đánh thức sớm hơn một chút, hoặc cho trẻ nằm nghỉ mà không ép ngủ. Câu nói mẫu: “Em hiểu chị muốn bé tối ngủ sớm. Mình thử cho bé ngủ ngắn hơn, em đánh thức bé trước các bạn, theo dõi một hai tuần xem buổi tối và buổi chiều bé thế nào rồi mình bàn tiếp chị nhé.”

Không nên để trẻ thức một mình giữa phòng các bạn ngủ mà không có hoạt động gì; trẻ dễ thấy bị phạt. Nếu bỏ hẳn giấc trưa, cần có chỗ và người trông cho trẻ nghỉ yên.

Nối giấc ngủ ở trường với giấc ngủ ở nhà

Giấc trưa ở trường chỉ là một phần trong tổng giờ ngủ của trẻ. Trẻ ngủ tối muộn, dậy sớm để kịp giờ đi học sẽ đến lớp với cái thiếu từ đêm trước, và giấc trưa khó bù đủ. Ngược lại, trẻ ngủ trưa quá dài có thể khó ngủ buổi tối. Vì vậy, chuyện giờ ngủ nên được trao đổi giữa nhà và trường chứ không để mỗi bên lo một nửa.

Một cách đơn giản là đầu năm học hỏi phụ huynh vài câu về thói quen ngủ của con: tối thường ngủ lúc mấy giờ, sáng dậy lúc mấy giờ, có thói quen gì trước khi ngủ như ôm gấu, nghe hát. Những thông tin nhỏ này giúp cô đỡ trẻ ngủ ở trường dễ hơn, nhất là trong những tuần đầu.

Trong năm, nếu cô thấy một trẻ thường xuyên ngủ gật buổi sáng hay rất khó dậy sau giờ trưa, hãy kể điều thấy được với phụ huynh và hỏi thăm giấc ngủ ở nhà. Nếu trẻ ngáy to thường xuyên, ngủ rất trằn trọc hay mệt mỏi kéo dài, gợi ý gia đình hỏi bác sĩ nhi khoa.

Cái sai hay gặp ở giờ ngủ trưa

Những thói quen sau làm giờ ngủ kém hiệu quả hoặc kém an toàn:

  • Cắt giờ ngủ để tập văn nghệ. Trẻ mệt, chiều dễ cáu, và buổi tập cũng chẳng vui.
  • Doạ cho trẻ sợ mà ngủ. Câu doạ ma, doạ bỏ lại làm trẻ ngủ không yên, có khi sợ cả giờ ngủ ở trường.
  • Coi giờ ngủ là giờ cô nghỉ hoàn toàn. Cô trực vẫn đang làm việc chăm sóc trẻ, cần được bố trí luân phiên để có người tỉnh táo trong phòng.
  • Đánh thức cả lớp đột ngột. Trẻ dậy hoảng, khóc, mất mấy chục phút mới vào nhịp được.
  • Đặt hoạt động khó ngay sau khi dậy. Trẻ vừa thức cần thời gian tỉnh táo; hoạt động khó nên đặt muộn hơn.

Giờ ngủ trưa đều đặn là một phần của nhịp ngày ổn định mà bài não bộ trẻ dưới sáu tuổi đã nhắc. Thiết kế một ngày ở lớp sao cho các khoảng nghỉ và hoạt động bổ trợ nhau là phần việc được khoá Phương pháp giáo dục mầm non Global Nexus của Grenada Academy bàn kỹ.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mầm non có cần ngủ trưa không?

Phần lớn trẻ ba đến bốn tuổi vẫn cần giấc trưa để đủ tổng giờ ngủ trong ngày và giữ sức cho buổi chiều. Một số trẻ năm tuổi đã thôi ngủ trưa mà vẫn khoẻ; với những trẻ này, nằm nghỉ yên là đủ.

Giấc ngủ trưa giúp gì cho trí nhớ của trẻ?

Giấc ngủ giúp não củng cố những gì vừa học, làm thông tin mới bền hơn. Trẻ ngủ đủ cũng giữ cảm xúc ổn định và tập trung tốt hơn vào buổi chiều.

Trẻ không chịu ngủ trưa ở trường thì làm sao?

Không ép nhắm mắt, không doạ phạt. Cho trẻ nằm nghỉ yên, ôm thú bông hoặc xem sách tranh lặng lẽ. Hỏi phụ huynh giờ ngủ dậy và giờ ngủ tối của trẻ để tìm nguyên nhân.

Trẻ ba đến năm tuổi cần ngủ bao nhiêu giờ một ngày?

Theo các khuyến nghị phổ biến, khoảng mười đến mười ba giờ mỗi ngày tính cả giấc trưa. Đây là khoảng tham khảo, nhu cầu của từng trẻ có thể khác.

Có nên bỏ giấc trưa để trẻ ngủ tối sớm hơn?

Có thể thử rút ngắn giấc trưa hoặc cho nằm nghỉ không ép ngủ, rồi theo dõi một hai tuần. Bỏ hẳn giấc trưa dễ làm trẻ cáu gắt buổi chiều, nên trao đổi kỹ với phụ huynh.

Giờ ngủ trưa ở trường mầm non cần lưu ý an toàn gì?

Luôn có cô trực trong phòng nhìn được mọi trẻ, đi vòng kiểm tra định kỳ, không để chăn che mặt trẻ, và báo ngay khi trẻ sốt, khó đánh thức hay có biểu hiện bất thường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0909.9999.08

Tải ứng dụng Giảng Dạy

Học tiếp khoá học mỗi ngày, xem bài giảng mọi lúc — miễn phí trên iPhone, iPad và Android.

Download on the App Store Tải trên Google Play