Grenada AcademyĐào tạo thực chiến: mầm non, ong dú, AI
0909.9999.08
Phương pháp giáo dục mầm non

Đưa yếu tố quốc tế vào lớp mầm non mà không phải nhồi tiếng Anh

Yếu tố quốc tế ở lớp mầm non là thái độ tò mò và tôn trọng sự khác biệt, nuôi bằng đồ vật, món ăn, trò chơi, bài hát và câu chuyện từ nhiều nơi, bắt đầu từ văn hoá Việt của chính trẻ.

Đưa yếu tố quốc tế vào lớp mầm non mà không phải nhồi tiếng Anh

Đưa yếu tố quốc tế vào lớp mầm non là nuôi thái độ tò mò và tôn trọng sự khác biệt, qua đồ vật, món ăn, trò chơi, bài hát và câu chuyện từ nhiều nơi trên thế giới, bắt đầu từ chính văn hoá Việt của trẻ. Tiếng Anh có thể là một phần nhỏ, nhưng không phải là thước đo của tính quốc tế.

Nhiều trường gắn chữ “quốc tế” lên biển rồi đo nó bằng số tiết tiếng Anh mỗi tuần. Phụ huynh cũng quen đo như vậy. Nhưng một đứa trẻ thuộc vài chục từ tiếng Anh vẫn có thể cười chê bạn có món ăn lạ trong hộp cơm. Còn một đứa trẻ chưa biết từ tiếng Anh nào mà hào hứng hỏi “ở nước bạn ấy các bạn chơi trò gì” thì đã có cái lõi của một công dân toàn cầu.

Vì sao “quốc tế” hay bị hiểu thành tiếng Anh

Tiếng Anh dễ đo, dễ khoe và dễ bán: phụ huynh nghe con hát một bài tiếng Anh là thấy ngay kết quả. Thái độ cởi mở thì khó đo, khó chụp ảnh và cần thời gian mới thấy. Vì thế trường dễ trượt về phía thứ dễ nhìn thấy.

Cái giá của sự trượt đó là trẻ học ngôn ngữ mà không học cách nhìn người khác. Khi tiết tiếng Anh bị ép thành giờ đọc theo, nhắc lại, thuộc lòng, trẻ còn có thể sợ ngoại ngữ thay vì tò mò về nó. Trụ cột toàn cầu trong khung năm trụ cột vì vậy được đặt ở thái độ trước, kiến thức và ngôn ngữ sau.

Hiểu mình trước, hiểu người sau

Trẻ chỉ hiểu được “người ta khác mình” khi đã biết “mình là thế nào”. Nên trụ cột toàn cầu bắt đầu bằng chính văn hoá Việt: món ăn của từng nhà, trò chơi ông bà ngày xưa chơi, bài đồng dao, ngày Tết, ngày rằm. Một lớp có trẻ từ nhiều vùng miền đã là một thế giới nhỏ — bạn nói giọng khác, nhà bạn ăn bánh khác, quê bạn có lễ hội khác.

Khi trẻ đã quen hỏi “ở quê bạn có món gì”, việc mở rộng sang “ở nước khác trẻ em ăn gì” diễn ra rất tự nhiên. Và trẻ mang về cảm giác rằng văn hoá của mình cũng là một trong những điều đáng tò mò của thế giới, không thua kém ai.

Năm cửa đưa thế giới vào lớp

Không cần ngân sách lớn. Phần lớn những thứ dưới đây có sẵn trong cộng đồng phụ huynh.

Đồ vật thật

Một chiếc đũa của nước láng giềng, một chiếc thìa gỗ, một chiếc mũ, một món đồ chơi làm bằng tay. Trẻ được sờ, ngắm, đoán dùng để làm gì. Phụ huynh đi công tác hay có người thân ở nước ngoài là nguồn đồ vật quý; chỉ cần nhắn một tin mời góp.

Món ăn

Làm một món đơn giản của một nơi khác, ăn thử, so với món Việt có gì giống. Cơm nắm của nước này, bánh mì dẹt của nước kia — trẻ thấy ở đâu người ta cũng có bánh, có cơm, chỉ khác hình dạng.

Trò chơi

Nhiều trò chơi dân gian có anh em ở các nước: trò bịt mắt bắt dê, nhảy dây, ô ăn quan có những trò gieo hạt tương tự ở nơi khác. Chơi xong trò của Việt Nam, giới thiệu trò anh em ở nước khác và hỏi trẻ thấy giống nhau chỗ nào.

Âm nhạc

Nghe bài hát ru, bài hát thiếu nhi của nhiều nơi, kể cả khi không hiểu lời. Trẻ cảm nhận nhịp, giai điệu, nhún nhảy theo. Có thể học một câu chào bằng vài thứ tiếng như một trò chơi, không phải bài kiểm tra.

Câu chuyện và sách tranh

Sách tranh về trẻ em ở những nơi khác, nhà khác, gia đình khác. Đọc xong hỏi: “Bạn nhỏ trong truyện có giống con ở điểm nào không?” Câu hỏi đi tìm điểm giống quan trọng không kém điểm khác.

Một tuần chủ đề mẫu: trẻ em ở nơi khác chơi gì

Bảng dưới gợi ý một tuần cho lớp bốn năm tuổi. Mỗi ngày chỉ chiếm một hoạt động chính, phần còn lại của ngày diễn ra bình thường:

NgàyHoạt độngTrụ cột chạm thêm
Thứ HaiTrẻ kể trò chơi ở nhà, ở quê; cô ghi lại tên các tròKết nối: nghe chuyện của bạn
Thứ BaChơi một trò dân gian Việt, rồi một trò anh em của nó ở nước khácTrải nghiệm: vận động cả cơ thể
Thứ TưXem một món đồ chơi làm bằng tay từ nơi khác, đoán cách chơi, thử làm phiên bản bằng vật liệu tái chếTư duy: đoán và thử
Thứ NămĐọc sách tranh về trẻ em ở một nơi xa, trò chuyện điểm giống và khácCảm xúc: đặt mình vào vị trí bạn
Thứ SáuMời một phụ huynh hoặc khách kể về trò chơi tuổi thơ của họ ở nơi họ lớn lênKết nối: lớp học nối với cộng đồng

Cuối tuần, trẻ không thuộc thêm kiến thức gì để kiểm tra. Nhưng nghe trẻ nói “ở bên đó các bạn cũng chơi giống mình” là thấy tuần ấy đã đạt điều cần đạt.

Tránh khuôn mẫu khi nói về các nước

Đưa thế giới vào lớp mà làm vụng có thể dạy trẻ những định kiến khó gỡ. Mấy điều cần tránh:

  • Gói một nước vào một hình ảnh: nước này chỉ có kim tự tháp, nước kia ai cũng mặc trang phục truyền thống. Nói rõ đó là một phần, người ở đó cũng đi học, đi chợ, chơi như mình.
  • Hoá trang thành “người nước khác” với những nét phóng đại về màu da, mắt, tóc. Trang phục được giới thiệu như một món đồ đẹp của một nền văn hoá, không phải để hoá trang gây cười.
  • Dùng những từ như “lạ”, “kỳ” cho món ăn hay phong tục của người khác. Thay bằng “khác với nhà mình”, “con chưa thử bao giờ”.
  • So sánh hơn thua: nước này giàu, nước kia nghèo, nước này giỏi hơn. Ở tuổi mầm non, chỉ nói về điều giống và khác.

Khi trong lớp có trẻ có bố hoặc mẹ là người nước ngoài, hãy hỏi gia đình trước khi đưa văn hoá của họ vào hoạt động, để trẻ cảm thấy tự hào chứ không bị đặt vào chỗ bị nhìn.

Ngoại ngữ đặt ở đâu cho hợp

Không phải là bỏ tiếng Anh. Trẻ mầm non tiếp xúc với một ngôn ngữ khác qua bài hát, trò chơi, câu chào, sách tranh song ngữ là điều tốt. Điều cần tránh là biến nó thành giờ học thuộc, có kiểm tra, có so trẻ này giỏi hơn trẻ kia.

Cách đặt hợp lý là để ngoại ngữ đi theo trải nghiệm. Đang nấu món ăn của một nơi, học tên món bằng tiếng nơi đó. Đang chơi trò chơi, học câu đếm lượt. Từ vựng gắn với việc trẻ đang làm sẽ ở lại lâu hơn từ vựng trên thẻ hình.

Trường có tiết ngoại ngữ riêng thì nên để giáo viên ngoại ngữ biết chủ đề tuần của lớp, để hai bên dựa vào nhau thay vì chạy hai đường song song.

Nói với phụ huynh đang mong con giỏi tiếng Anh

Phụ huynh chọn trường “quốc tế” thường mong con giỏi tiếng Anh, và mong muốn ấy chính đáng. Trường không nên phủ nhận, mà nên mở rộng cách nhìn. Có thể nói: “Tiếng Anh các con vẫn được tiếp xúc hằng tuần qua bài hát và trò chơi. Bên cạnh đó, trường muốn các con lớn lên biết tò mò và tôn trọng người khác — khi con có thái độ ấy, học ngôn ngữ nào sau này cũng có động lực hơn.”

Câu nói thuyết phục nhất vẫn là câu chuyện của chính con họ. Gửi phụ huynh một khoảnh khắc: “Hôm nay bé hỏi cô các bạn ở nước khác có ăn Tết không, rồi cả lớp cùng tìm hiểu.” Phụ huynh thấy con đang mở lòng với thế giới, điều mà một bài kiểm tra từ vựng không cho thấy được.

Tự kiểm cuối học kỳ

Để biết trụ cột toàn cầu có đang sống trong lớp không, cuối học kỳ thử nhìn lại:

  • Trong lớp có bao nhiêu đồ vật, sách, bài hát đến từ nơi khác, và trẻ có dùng chúng không hay chỉ để trưng?
  • Trẻ có tự hỏi về nơi khác, người khác không, hay chỉ trả lời khi cô hỏi?
  • Khi một bạn mang món ăn lạ đến lớp, phản ứng phổ biến của các bạn là tò mò hay chê?
  • Văn hoá Việt của chính trẻ có xuất hiện đủ đậm không, hay bị lấn bởi những thứ nước ngoài?

Trụ cột toàn cầu không đứng một mình; nó dựa vào kết nối và cảm xúc — xem bài năm trụ cột trải nghiệm, kết nối, tư duy, cảm xúc, toàn cầu, và cách khung này khác Montessori ở bài Global Nexus khác Montessori ở những điểm nào. Khoá Phương pháp giáo dục mầm non Global Nexus của Grenada Academy có phần riêng về thiết kế chủ đề toàn cầu cho từng độ tuổi.

Câu hỏi thường gặp

Trường mầm non quốc tế có nhất thiết phải dạy nhiều tiếng Anh không?

Không nhất thiết. Tính quốc tế ở mầm non nằm ở thái độ tò mò và tôn trọng khác biệt. Tiếng Anh có thể là một phần qua bài hát, trò chơi, nhưng không phải thước đo duy nhất.

Làm sao giới thiệu văn hoá các nước cho trẻ mầm non?

Qua đồ vật thật, món ăn, trò chơi, bài hát và sách tranh, luôn bắt đầu từ văn hoá Việt của trẻ rồi mới mở rộng. Hỏi trẻ điểm giống và khác thay vì bắt trẻ thuộc kiến thức.

Có nên cho trẻ hoá trang thành người các nước không?

Nên tránh hoá trang phóng đại về màu da, mắt, tóc vì dễ tạo định kiến. Trang phục truyền thống có thể giới thiệu như món đồ đẹp của một nền văn hoá, không phải để gây cười.

Trẻ mầm non học tiếng Anh thế nào cho hợp lứa tuổi?

Nên để ngoại ngữ đi theo trải nghiệm, như học tên món khi nấu, câu đếm lượt khi chơi, bài hát khi vận động. Tránh học thuộc lòng, kiểm tra hay so trẻ này giỏi hơn trẻ kia.

Phụ huynh muốn con giỏi tiếng Anh thì trường nên nói gì?

Ghi nhận mong muốn đó, cho biết con vẫn được tiếp xúc ngoại ngữ hằng tuần, rồi kể những khoảnh khắc con tò mò về thế giới để phụ huynh thấy giá trị của thái độ cởi mở.

Lớp không có trẻ nước ngoài có làm được trụ cột toàn cầu không?

Làm được. Trẻ từ nhiều vùng miền trong nước đã là một thế giới nhỏ, và đồ vật, sách, bài hát từ nơi khác có thể đến qua phụ huynh và cộng đồng quanh trường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0909.9999.08

Tải ứng dụng Giảng Dạy

Học tiếp khoá học mỗi ngày, xem bài giảng mọi lúc — miễn phí trên iPhone, iPad và Android.

Download on the App Store Tải trên Google Play